• Kancelaria Rachunkowa Bonum Ex Libro

Wykreślenie podatnika z rejestru VAT a konieczność wydania decyzji

Autor: Dominik Wąsowicz


Wprowadzenie

Właściwy naczelnik urzędu skarbowego ma prawo do wykreślenia podatnika z rejestru czynnych podatników VAT tylko w ściśle określonych przypadkach wskazanych w ustawie o podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 96 ust. 9 Ustawy o VAT podatnik może zostać wykreślony z rejestru czynnych podatników podatku od towarów i usług w następujących przypadkach:


1) Podatnik nie istnieje,

2) Mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z podatnikiem albo jego pełnomocnikiem,

3) Dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym okażą się niezgodne z prawdą

4) Podatnik albo jego pełnomocnik nie stawia się na wezwania naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celno-skarbowego, dyrektora izby administracji skarbowej lub Szefa Krajowej Administracji Skarbowej

5) Posiadane informacje wskazują na prowadzenie przez podatnika działań z zamiarem wykorzystania działalności banków w rozumieniu Ordynacji podatkowej lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi

6) Wobec podatnika sąd orzekł, na podstawie odrębnych przepisów, zakaz prowadzenia działalności gospodarczej.

Ponadto zgodnie z ust. 9a wyżej wymienionego przepisu Ustawy o VAT wykreśleniu podlega także podatnik, który:


1) Zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów dotyczących zawieszania wykonywania działalności gospodarczej na okres co najmniej 6 kolejnych miesięcy;

2) Będąc obowiązanym do złożenia deklaracji, nie złożył takich deklaracji za 3 kolejne miesiące lub takiej deklaracji za kwartał;

3) Składał przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały deklaracje, w których nie wykazał sprzedaży, nabycia towarów lub usług ani importu towarów z kwotami podatku do odliczenia;

4) Wystawiał faktury lub faktury korygujące, dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane;

5) Prowadząc działalność gospodarczą wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że dostawcy lub nabywcy biorący udział pośrednio lub bezpośrednio w dostawie tego samego towaru lub usługi uczestniczą w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej.

Tak obszerny katalog czynności, które mogą pozbawić podatnika figurowania w rejestrze czynnych podatników VAT, wymaga doprecyzowania, w szczególności co do samej czynności jaką jest wykreślenie z rejestru podatników VAT oraz co do przesłanek, które wskazywać będą na konieczność wykreślenia.

Treść art. 96 ust. 9 Ustawy o VAT brzmi następująco:

Naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania o tym podatnika, jeżeli:”

Oznacza to, że właściwy organ podatkowy nie ma konieczności zawiadamiania podatnika (zazwyczaj przedsiębiorcę) o dokonanej przez siebie czynności. Jednakże czy organ może wykreślić podatnika bez wcześniejszego przeprowadzania postępowania oraz wydania decyzji?

Biała Lista Podatników

Szef Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) prowadzi w postaci elektronicznej wykaz podatników VAT. Jest to tzw. „Biała Lista”, na której znajdziemy wszystkie dane o podatniku, w tym także informację o zgłoszonych rachunkach bankowych przez podatnika, na które powinniśmy opłacać faktury wystawione przez podatnika.

W wykazie znajdują się również informacje o zarejestrowaniu, wykreśleniu i przywróceniu podatnika do wykazu czynnych podatników VAT.

Czy w związku z treścią przepisu art. 96 ust. 9 Ustawy o VAT podatnik powinien regularnie sprawdzać swój status podatnika VAT? Z samej treści wynika bowiem, że nie zostaniemy zawiadomieni o fakcie wykreślenia, a to przecież wiąże się z możliwością rozliczania podatku od towarów i usług oraz korzystanie z odliczenia.

Takie rozwiązanie wydaje się raczej nielogiczne, stojące w sprzeczności z podstawowymi zasadami prawa podatkowego i gwarancjami zawartymi w Konstytucji RP. Co zatem powinien zrobić podatnik, który dowiedział się o wykreśleniu z Białej Listy Podatników?

Konieczność wydania decyzji

Organy podatkowe stoją na stanowisku, iż nie muszą wydawać decyzji w sprawie wykreślenia podatnika z rejestru czynnych podatników VAT. W swojej argumentacji powołują się na literalną treść przepisu art. 96 ust. 9 Ustawy o VAT.

Organy mylnie jednak dokonują analizy powyższego przepisu. Statuuje on bowiem normę określającą zachowanie organu (brak zawiadomienia), a nie nakazuje on braku konieczności wydania decyzji. Tak trafnie brzmi orzecznictwo sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 01 kwietnia 2020r. o sygn. akt: I SA/Wr 142/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, iż „w sprawach, w których następuje rozstrzygnięcie kwestii w zakresie wyrejestrowania podatnika z przedmiotowego rejestru, czyli zachodzi okoliczność kształtująca jego prawa i obowiązki, rozstrzygnięcie sprawy powinno przybrać konkretną określoną prawem formę, która co najmniej gwarantowałaby podatnikowi możliwość zapoznania się w sposób skuteczny i dla niego zrozumiały ze skutkami sytuacji, w której się znalazł. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy oznacza to, że wykreślając Skarżącą z rejestru podatników VAT i VAT-UE na podstawie art. 96 ust. 9 pkt. 3 ustawy o VAT, organ podatkowy orzekł o prawach i obowiązkach Skarżącej, a zatem jego rozstrzygnięcie powinno przybrać formę decyzji”.

Zgodnie z powyższym organ powinien wydać decyzję, którą zobligowany jest nam doręczyć i od której możemy się odwołać bądź ostatecznie zaskarżyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, o ile organ dokonując czynności wykreślenia kształtuje nasze prawa i kreuje naszą sytuację prawną.

Sądy administracyjne nie do końca podzielają pogląd o konieczności wydania decyzji w przypadku podatnika, który nie istnieje np. nie składa deklaracji, nie odbiera korespondencji. Jednak w przypadku wykreślenia na podstawie chociażby art. 96 ust. 9 pkt. 3 czyli w przypadku, gdy dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym okażą się niezgodne z prawdą, organ musi wydać decyzję. Zatem jeżeli podatnik jest podatnikiem funkcjonującym , prowadzącym działalność i zostanie wykreślony z rejestru, powinien on otrzymać decyzję. Takie stanowisko przyjął także WSA we Wrocławiu w powyższej sprawie.

Zapraszam również do artykułu o tym, w jaki sposób się zachować w przypadku dowiedzenia się o wykreśleniu z rejestru VAT.

Orzecznictwo:

Wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 01.04.2020r. sygn. akt: I SA/Wr 142/19

Wyrok NSA z dnia 11.01.2011r. sygn. akt: I FSK 371/10

Wyrok NSA z dnia 16.05.2014r. sygn. akt: I FSK 877/13

Wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.03.2017r. sygn. akt: VIII SA/Wa 640/16 (prawomocny)

25 wyświetlenia

DPC Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

ul. Klonowa 1

80-264 Gdańsk

NIP: 583-327-25-29

REGON: 368755986

KRS: 0000704013

Tel: 57 57 55 562

mail: bonum.kancelaria@gmail.com

site: www.bonum-ksiegi.pl

© 2020 DPC Sp. z o.o.

  • Facebook - Black Circle
  • Twitter - Black Circle
  • LinkedIn - Black Circle